Yeşil Altın: Avokado Neden Politiktir?
Avokado, 'yeşil altın' olarak adlandırılan bir ürün olup, ekonomik etkileri ve politik yönleriyle dikkat çekmektedir. Bu makalede avokadonun karanlık yüzü ve politikalar üzerindeki etkilerini keşfedin.
12/12/20254 min oku
Yemek, sadece beslenmekten ibaret değildir; özünde politiktir. Yediğimiz her lokma, arkasında gizli bir tarih ve görünmez gerçekler taşır. Bu gerçeğin en çarpıcı örneklerinden biri ise kahvaltı tabaklarımızın tam ortasında duruyor: Avokado. Lezzeti ve sağlığa faydalarıyla bir "süper besin" olarak bilinen bu meyve; küresel ticaret, çevre krizleri ve organize suçları içeren karmaşık bir ağın merkezinde yer alıyor.
Aztek Sembolünden Super Bowl Yıldızına :
Avokadonun yolculuğu, yaklaşık 10.000 yıl önce Güney Meksika ve Orta Amerika'da başladı. Aztekler için āhuacatl olarak bilinen bu meyve, doğurganlık ve soylulukla ilişkilendirilirdi. Ancak günümüzdeki patlaması, büyük ölçüde NAFTA gibi ticaret anlaşmalarına ve Super Bowl gibi pazarlama fenomenlerine dayanıyor.
1994 ile 2021 yılları arasında Meksika'nın avokado ihracat değeri %7000'in üzerinde artış gösterdi. Bu durum ekonomik bir başarı hikayesi gibi görünse de, sahadaki gerçekler çok daha karanlık.
"Kanlı Avokado" ve Kartel Şiddeti :
Meksika'nın Michoacán eyaletinde, avokadonun getirdiği muazzam kârlılık, istenmeyen bir ilgiyi de beraberinde getirdi. Afyon ticaretinin gerilemesiyle birlikte karteller, yeni gelir kapısı olarak "yeşil altına" yöneldi. Bugün bir avokadonun fiyatı, aslında gizli bir "kartel vergisi"ni de içeriyor.
Çiftçiler haraç, adam kaçırma ve şiddetle karşı karşıya kalıyor. Michoacán'daki avokado bahçelerinin %80'inin yasa dışı yollarla, genellikle zorla yerinden etme ve ormansızlaştırma yoluyla kurulduğu tahmin ediliyor. Tedarik zincirinin güvenliği ise artık devlet tarafından değil, çoğunlukla silahlı milisler tarafından sağlanıyor.
Ekolojik Emperyalizm: Şili'deki Su Krizi :
Bedel sadece insani şiddetle sınırlı değil; aynı zamanda çevresel bir yıkımı da içeriyor. Su haklarının özelleştirildiği Şili'de, avokado endüstrisi toprakları kurutuyor. Sadece bir kilo avokado üretmek için yaklaşık 1.000 litre su harcanıyor.
Bu durum, "Ekolojik Emperyalizm" olarak tanımlanan bir tabloyu ortaya çıkarıyor. Zengin üreticiler su haklarını satın alırken, yerel köylüler kurumuş nehirlerle ve içme suyu sıkıntısıyla baş başa kalıyor. Şili, aslında meyve formunda kıt su kaynaklarını Avrupa ve ABD'ye ihraç ediyor.
Yediğimiz Yemeğe Yabancılaşmak :
Marx'ın Yabancılaşma ve Meta Fetişizmi kavramları, avokado ile olan ilişkimizi mükemmel bir şekilde açıklıyor. Süpermarket rafında sadece nihai ürünü görüyoruz; onu üretmek için gereken şiddetten ve su hırsızlığından tamamen kopuk durumdayız. Üreticiye ve ağaca yabancılaşıyor, sadece metayı görüyoruz.
Tam Analizi İzleyin :
Peki bu noktaya nasıl geldik ve bu durum etik tüketim için ne anlama geliyor? Sömürüye destek olmadan bu süper besini tüketmek mümkün mü?
Avokado endüstrisinin arkasındaki tarihi, siyaseti ve felsefeyi derinlemesine incelemek için aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz:
References:
Agroberichten Buitenland. (2021, June 25). Criminal violence threatens Mexico’s avocado sector. Ministry of Agriculture, Nature and Food Quality of the Netherlands. https://www.agroberichtenbuitenland.nl/actueel/nieuws/2021/06/25/criminal-violence-threatens-mexicos-avocado-sector
Al Jazeera English. (2021, June 3). Avocados: Mexico’s ‘green gold’ is under threat [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Sg85MlTI6Ss
Al Naimi, T. (2025, March 20). Mexican cartels profit from avocado boom, star fruit in the U.S. University of Navarra Global Affairs. https://en.unav.edu/web/global-affairs/los-carteles-mexicanos-sacan-beneficio-del-boom-del-aguacate-fruto-estrella-en-eeuu
Business Insider. (2021, October 14). The true cost of avocados | True Cost [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=XPrUCcHd3mo
DW Documentary. (2023, February 3). Superfoods and the environment - Avocados and blueberries from South America[Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=md5dgkDnZ9k
Environmental Justice Atlas. (2022, May 2). The avocado agribusiness and the water crisis in Petorca, Valparaiso Chile. https://ejatlas.org/conflict/the-avocado-agribusiness-and-water-drought-in-petorca-chile
Galindo-Tovar, M. E., Ogata-Aguilar, N., & Arzate-Fernández, A. M. (2007). The Avocado (Persea AmericanaLauraceae) crop in Mesoamerica: 10,000 years of history. Harvard Papers in Botany, 12(2), 325–334. https://doi.org/10.3100/1043-4534(2007)12[325:TAPALC]2.0.CO;2
HortiDaily. (2022, February 22). Drug cartels threaten Mexican avocado sector. https://www.hortidaily.com/article/9334185/drug-cartels-threaten-mexican-avocado-sector/
Kennedy, L. (Director). (2019, October 4). The avocado war (Season 2, Episode 1) [TV series episode]. In T. Schillinger (Exec. Prod.), Rotten. Zero Point Zero Production; Netflix.
Le Cour Grandmaison, R., & Frissard Martinez, P. (2020). Tracking cartels: Avocado trade [Research Brief]. START (National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism), University of Maryland. https://www.start.umd.edu/pubs/JointCOEProject_TrackingCartels03_AvocadoTrade_ResearchBrief_June2020.pdf
NBC News. (2022, February 16). U.S. suspends Mexican avocado imports due to organized crime [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=zXkGZ52eSLs
O'Reilly, T. (Host). (2018, February 5). How the Super Bowl saved the avocado [Audio podcast episode]. In Under the Influence. CBC Radio. https://www.cbc.ca/radio/undertheinfluence/how-the-super-bowl-saved-the-avocado-1.4513613
ScienceDirect. (n.d.). Persea americana. Elsevier. Retrieved from https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/persea-americana
World Bank. (2011, May 23). Mexico: Avocado in Michoacan: An economic hit and environmental cost [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=aWn36EpYHc0
De Haro, I. (2025). Avocados: Mexico’s green gold, drug cartel violence and the U.S. opioid crisis. World Development, 191, 106942. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2025.106942
Henkin, S. (2020). The pits: Violence in Michoacán over control of avocado trade [Infographic series]. National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism (START). https://www.start.umd.edu/trackingcartels
Le Cour Grandmaison, R., & Frissard-Martinez, P. (2023). Violent and vibrant: Mexico’s avocado boom and organized crime. Global Initiative Against Transnational Organized Crime; The Greens/EFA in the European Parliament.
Tasty Tools
Mutfak araçlarını, kitapları ve tarifleri keşfedin.
İletİŞİM:
© 2025. Tüm haklar saklıdır.